Wanneer je een kind vraagt of deze bijvoorbeeld de afwas wil doen, maar hij of zij zegt eerst 'nee'. Maar zodra je er wat tegenover stelt, iets leuks of iets lekkers, wel 'spontaan' gaat afwassen.... is dat gehoorzaamheid, of omkoperij? Bij de opvoeding hoort toch discipline? Je kunt in het geval van het kind en de afwas ook iets weg halen, bijvoorbeeld; 'als je niet afwast, mag je geen t.v. kijken'.
Dan leer je een kind dat een taak er gewoon bij hoort en het desgevraagd ook uitgevoerd moet worden. Dus niet dat er automatisch iets tegenover staat voor een gedane taak Je kunt de zaken ook omdraaien, 'je krijgt een ijsje, maar dan moet je straks wel afwassen...'. En hoe lang duurt het dan voor het kind gaat afwassen? Hoe vaak moet je het herhalen? Heeft het kind er iets van geleerd? Waarschijnlijk wel, namelijk dat je je ouders goed in de maling kunt nemen als ze geen duidelijke grenzen aangeven. Maar hoe je het invult, is afhankelijk van het kind. Het ene kind heeft strenge consequenties nodig, het andere kind stuur je en leg je dingen uit.
(uiteraard ga ik hier niet de hele pedagogische theorieën behandelen). Zoals een kind ook veel moet leren, moet de hond naast de opvoeding ook vaardigheden leren. Het één gaat niet zonder het ander.
Zoals mijn ervaring is, zal een hond die alleen met beloning getraind is, niet altijd luisteren.
Deze honden happen meestal na elke opdracht of bij een uitgestoken hand in je vingers omdat ze denken dat er wat lekkers in zit. Gedrag herhalen omdat het iets oplevert, is nog geen gehoorzaamheid! Wij trainen soms ook met de clickermethode. Maar dan pas als de basis van gehoorzaamheid er in zit. Als de baas geaccepteerd en erkend wordt als leider. Als de leider de vaardigheden heeft om leider te zijn. Want ook als een hond geen respect heeft voor zijn baas, zal hij niet luisteren, al zwaai je met biefstuk.... Als de baas niet de juiste leidersuitstraling heeft en zich niet als leider gedraagt, zal een hond op z'n Hollands gezegd 'de middelvinger opsteken' en niet luisteren.
Waarom zou de hond naar een mens luisteren, die de hond de meeste leiding geeft? Die achter zijn/haar hond aan loopt en wacht tot de hond uit gesnuffeld is. Die geen grenzen aan geeft en die de hond continu in zijn persoonlijke zone laat binnen dringen? Wanneer u de leiding heeft over een afdeling, zou u opdrachten accepteren van iemand die net nieuw is en onder u werkt? Honden zelf kennen geen beloning. Als we al spreken van beloning, kun je zeggen dat geen correctie, acceptatie door de ander, beloning is.
Beloning is door de mens bedacht. Als je 'een pootje' vraagt aan de hond met wat lekkers voor zijn neus en hij leert dat het geven van een poot dat lekkers oplevert, zal hij best zijn poot optillen voor wat lekkers. De vraag is dan, doet hij dat voor jou, om jou te plezieren, omdat jij het van hem vraagt, of omdat hij geleerd heeft dat er wat lekkers tegenover staat?
Als ik iemand laat zien hoe de clickermethode werkt, doet de hond doorgaans meteen wat ik vraag.
Komt dat door de beloning? Ik had de hond al bij me geroepen voor hij de clicker leerde kennen of wist dat ik wat lekkers in mijn hand had. Hij luisterde dus al naar mij...Terwijl deze bij zijn baas niet komt. Doe ik voor hoe het werkt, doet de hond netjes wat ik van hem vraag. Maar zodra de baas het zelf mag gaan proberen en onzeker is en na moet denken over hoe het werkt (uhm, opdracht, gehoorzaamheid, click, beloning) , komt de baas dus onzeker over. Als de houding waarin de opdracht wordt gegeven niet goed is en je onzekerheid uitstraalt, gaat de hond niet luisteren. Maar wat moet je doen als de hond 'maling aan je heeft' en niet komt? Dan is er dus ook geen moment van beloning, maar laat je hem zijn gang gaan, dan heeft het de hond ook wat opgeleverd! Namelijk lekker doen waar hij zelf zin in heeft zonder consequentie!
De mensheid is zo tegen fysieke correcties. Terwijl de honden niet anders doen dan grenzen aangeven doormiddel van lichaamstaal en aanraking. Hetzij bij (wat wij zien als) spelen, wat eerder een veilige manier is van het aangeven van grenzen. Zodra een ondergeschikte zich opdringt aan een hogere, zit daar een consequentie aan. Hij wordt ondersteboven gegooid of in de zij of nek gebeten. Een volwassen (moeder)hond legt een pup die te druk is op de zij met de poten er over om tot rust te dwingen en laat pas los als de pup ontspannen is. Doet de pup of onder geschikte wat de ander wil, dan wordt deze genegeerd, met rust gelaten. Je zal dus fysiek, want dat is wat de hond kent en begrijpt, grenzen moeten aangeven.
Er is uiteraard een verschil tussen fysiek geweld en correctie! We hebben het hier dan ook niet over het mishandelen van de hond om gehoorzaamheid af te dwingen! Maar wanneer een hond niet gehoorzaamd aan b.v. de opdracht 'kom', ook al heb je wat lekkers in de hand. Dan zal je moeten aangeven dat hij toch moet doen wat jij wilt. Het is in veel gevallen nu eenmaal van essentieel (levens) belang dat de hond komt als je roept. Je zult dan actie moeten ondernemen als de hond niet komt. Hem gaan halen, met een houding 'ik accepteer dat gedrag niet' en mee nemen naar de plek vanwaar je hem riep. (of weglopen met een air van 'dan niet'..) En daar zit dan dus geen beloning aan vast! Die krijgt hij alleen als de hond uit zichzelf komt en netjes de opdracht uitvoert. Ook met eindeloos belonen bereik je alleen maar een te dikke hond. De beloning is voor een paar keer en moet afgebouwd worden! Het is alleen maar een hulpmiddel bij honden die net dat beetje extra nodig hebben, om de puntjes op de i te zetten zeg maar. Honden in een stabiele roedel weten elkaars grenzen. Dringt de jongste zich iets te enthousiast op aan de oudste, hoogste, dan is de lip optrekken of een grom doorgaans voldoende om jongste weer in het gelid te krijgen. De roedel die stabiel is kent de grenzen en roedelregels, erkent de leider en zijn/haar eigen taak binnen de roedel. Er hoeft niet gevochten te worden om een plek, om eten, een bot of een speeltje. Er heerst rust en regelmaat en samenwerking. Als iemand een bal weg gooit, dan laat je het aan de snelste 'jager' over om de bal te halen. Zodra er een buitenstaander in de roedel gehaald wordt, zal deze zich moeten aanpassen aan de regels en grenzen van de roedel. Soms is het dan nodig om een flinke correctie met de tanden te geven. Het ligt aan de gemoedstoestand van de nieuweling hoe, maar alle nieuwe roedelleden zullen zich aan moeten passen aan de regels en grenzen van de bestaande roedel. Dit wordt bewerkstelligt door sturing, correctie of negeren en als de nieuweling zich aanpast en naar wens gedraagt, mag hij dichter binnen de cirkel van de roedel verblijven en wordt er gespeeld, de acceptatie. De beloning zou je kunnen zeggen. Je ziet, opvoeding en training staan niet op zichzelf. Terwijl je de hond opvoed, train je zijn vaardigheden en andersom. Er moet balans zijn tussen corrigeren en beloning. Maar op een eerlijke en juiste manier en op de juiste momenten en bij de juiste gemoedstoestand! Beloon je dat de hond komt en naast je gaat zitten, maar is deze niet met jou bezig, maar druk aan het focussen naar b.v. een andere hond, bedenk dan dat als je dat moment beloont (omdat hij komt) je ook beloont dat hij op een andere hond focust. Haal hem eerst uit de focus en zorg dat hij ontspant, dan is pas het juiste moment om te belonen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.