Hondentaal

Ondanks de vele afbeeldingen over lichaamstaal, blijft het blijkbaar toch moeilijk om een hond goed te lezen. Hoe komt dat toch? Hoe komt het dat zoveel mensen anders denken over hondengedrag en hondentaal?
Omdat die taal dus blijkbaar erg ingewikkeld is. Een hond die een voorpoot optilt, is niet perse meteen onzeker. Een hond gebruikt signalen, die veel mensen definiëren als 'stress signalen', terwijl die signalen ook op andere momenten en in andere situaties gebruikt worden. Het 'gapen' bijvoorbeeld, kan betekenen dat een hond onzeker is en zichzelf kalmeert, maar het kan ook betekenen dat hij een kalmerend signaal gebruikt naar een andere hond, of zelfs naar de baas. Het is dus heel belangrijk om meer te weten dan alleen lichaamstaal van de plaatjes.
Het gaat vaak om het totaal plaatje, de totale lichaamstaal, een combinatie van signalen en standen. En in welke situatie wordt het gebruikt.
Er zijn daarbij ook nog zoveel nuance verschillen, dat mensen die grofweg de lichaamstaal kennen, de 'punten' en 'komma's ' in het verhaal van de hond over het hoofd zien. En daardoor een hond helemaal verkeerd kunnen interpreteren. Daarbij gebruikt de hond ook nog zijn energie en geurentaal. Mensen die gevoelig zijn, kunnen vaak de energie van de hond wel oppikken (ontspannen, stress, zelfverzekerdheid etc.)  , maar de geurentaal is iets wat de mens nu eenmaal niet kan.
Een hond kan een plas doen, waar een andere hond alle informatie over die hond uit kan halen door er aan te ruiken.
Een hond ruikt b.v. aan jou waar je geweest bent, wat je gedaan hebt en met wie.
Met al die informatie werkt de hond.
Dan heb je nog te maken met 'sprong gedrag', wat je veel tegen komt bij honden met probleemgedrag. Dan kan deze het ene moment het ene signaal uitzenden en binnen een seconde overschakelen naar een ander signaal en/of gedrag. Zo kan het zijn dat je het ene moment denkt dat een hond terugschakelt naar rust of acceptatie van iets, maar binnen een seconde terugschakelt naar een aanval, die je dan dus niet aan zag komen!
Als je gaat bestuderen hoe honden onderling met elkaar omgaan, dan blijkt dit ook per hond en per situatie te verschillen.
Uitgaande van onze eigen stabiele roedel van 5 honden:
Onze roedel is stabiel, ze weten hun plaatst en taak in de roedel en accepteren hun taak en status en die van de anderen. Er is daardoor nooit onenigheid in de roedel zelf.
Het introduceren van een andere hond in de roedel, gaat verschillend. De ene keer laten we ze hond voor hond kennis maken en een andere keer met allen tegelijk. Dat is onze keuze. Afhankelijk van de energie van een hond die binnen komt. Afhankelijk van de energie en status van de nieuweling, wordt deze ook op verschillende manieren begroet. Een hond die binnen komt met een status van 'hier ben ik', krijgt zonder pardon de alfateef grommend op z'n nek die heel duidelijk maakt dat dat geen houding is om hier zo mee binnen te komen. En dan maakt de leeftijd van die hond niet uit, dit doet zij dan ook bij pups van een paar maanden. Deze legt ze neer en gaat er met haar poten overheen liggen en wacht tot een over energieke hond rustig is, voor ze hem laat gaan. Dit is geen agressie, dit is duidelijkheid in hondentaal! Of ze blijft grommend met een starre houding naast de hond staan, tot deze zich beleeft omdraait, wegloopt of ontspannen gaat zitten. Een angstige onzekere hond, wordt op afstand besnuffeld. Door de geurentaal en energie die de hond uitstraalt, weten de honden van de vaste roedel dat ze deze hond maar even moeten laten. Sommige van de roedel, vaak de laagste in rang, kunnen die hond eventueel ondersteunen door er voor te gaan zitten met de rug er naartoe of zijlings. Om aan te geven dat er niets aan de hand is. Ook een kalmerend signaal dus.
De ontvangst is dus afhankelijk van de status van de hond die binnen komt. Maar.... voor elke hond geld, je past je aan, aan de regels van de roedel! Elke hond wordt in eerste instantie buiten de cirkel van de roedel gehouden. Begeeft een vreemde zich te dicht binnen de cirkel van de alfateef, dan zal ze grommen. De nieuweling behoord zich dan te verwijderen. De grote van de persoonlijke zone verschild per hond. Het is afhankelijk van de energie van een hond en hoe snel deze zich aan de regels van de roedel aan past, of en hoe snel de nieuweling geaccepteerd wordt en eventueel mee mag doen met activiteiten binnen de roedel. Nieuwkomers worden altijd gestuurd om te leren wat de regels zijn en welke status een hond heeft en in hoeverre iets geaccepteerd wordt of niet. Zo hebben we ook een hond te logeren gehad, die door geen ene hond geaccepteerd werd, omdat deze niet kon ontspannen en erg zelfverzekerd was met een hoge energie en die zich niet aanpaste aan de groep.
Juist als je goed gaat kijken naar hoe honden onderling communiceren en omgaan en dingen regelen, zie je dat een hond ook geen standaard methode gebruikt. Maar een basis en daarnaast een aanpassing aan de situatie, het energieniveau en de status van een andere hond. Waar de basis ligt, is dat een hond voornamelijk begint met het aangeven wat NIET geoorloofd is.  Onze alfateef kan buiten op een wandeling best met andere honden spelen, maar op haar voorwaarden. Als ze iets niet accepteert, zoals bijvoorbeeld opdringerig bespringen, dan zal ze dat gedrag corrigeren. Als een waarschuwende blaf niet voldoende is, zal ze bijten. Niet omdat ze niet sociaal zou zijn, maar omdat zij een hond is met een status die respect afdwingt. Als een hond die om welke rede dan ook bij ons in de roedel komt, zich snel aanpast, dan levert dat wat op. Dan mag deze mee doen met activiteiten, dan wordt deze uitgedaagd tot spelen. En mag deze zich meer binnen de cirkel van de groep begeven. Al moet er voor de alfateef altijd respect getoond worden.
Ja, de hondentaal is ingewikkeld. Het is alsof je Nederlander bent in China en de taal niet spreekt. En als je de taal iets geleerd hebt, dan blijkt deze zo ingewikkeld, omdat wanneer je een woord met een andere klank uitspreekt, het nét iets anders kan betekenen. Zodat je verkeerd begrepen wordt met eventuele nare gevolgen.
En honden hebben ook verschillende methodes van omgang en duidelijkheid en sturing geven.
Het verschild al per hond hoe de aanpak is. Waar de ene hond negeert, zal de andere corrigeren.
En het verschild per situatie en is afhankelijk van plaats hoe een hond op iets reageert (in huis, op de uitlaatplek, of groot wandel gebied). Honden die onzeker en angstig (onnatuurlijk gedrag) zijn, worden vaker gecorrigeerd dan genegeerd. Een mediator zal in dat geval eerder kalmerende signalen inzetten. De uitgebreide variatie aan omgang tussen honden onderling, die afhankelijk is van allerlei situaties, geeft dus al aan dat er niet maar 1 methode is om honden op te voeden en dat de hondentaal veel ingewikkelder is dan al die plaatjes, die handig zijn, maar wel een hoop misverstanden teweeg kunnen brengen. Je kan een filmpje analyseren aan de hand van signalen die de hond geeft, maar de situatie kan een andere betekenis geven aan die signalen.  Moet je altijd toegeven aan een hond die ruimte op eist, ook als deze hard bijt als je in de buurt van zijn eten komt? Zodat het gedrag alleen erger wordt omdat hij succes heeft, ongeacht de achterliggende status van de hond (onzekerheid of angst). Of moet je doorzetten en dat gedrag doorbreken door aan te geven dat zijn gedrag niet geaccepteerd wordt. Het is maar net wat het 'verhaal' van de hond is. Soms moet je vertrouwen krijgen, juist door je leiderschap te tonen. Een hond wijkt niet als een andere hond zijn eten wil pikken. Tenzij de andere hoger in rang is, meer status heeft, zal een hond misschien weg lopen. Als een lagere in status bij een hogere bij het eten komt, zal de hogere duidelijk aangeven dat het gedrag niet gewenst is.  En dat wordt dan ook geaccepteerd, anders wordt het een gevecht. Omdat ze elkaars taal zo duidelijk spreken, begrijpen ze elkaar ook. En zal een hond met voernijt, eerder een hond in de buurt van zijn eten laten, dan een mens, die onzeker is over zijn gedrag of bang voor een beet. Dus bij voorbaat al een zwakke schakel. Daardoor leert de hond dat hij succes heeft met zijn gedrag. De hond zal alleen nooit een brokje uit zijn bak nemen en bij zijn mens neer leggen om hem af te leiden of te belonen dat hij niet in de buurt van zijn bak kwam. Hij straft het ongewenste gedrag van zijn mens wel direct af zodra deze een hand naar zijn eten uitsteekt.
De variatie aan denkwijze en trainingsmethodes, is dus niet zo gek, als je kijkt naar hoe ingewikkeld hondengedrag is. Terwijl de hond juist heel simpel denkt. Van naturen is de hond niet onzeker of angstig of uit balans. Hij is gewoon radicaal, eerlijk en recht voor z'n raap... handelt naar status en situatie, zonder twijfel. In een goede hiërarchie is geen plaats voor jaloezie,  onzekerheid over je taak en plaats, of wie er wat regelt. In een goede hiërarchie, gaat alles in harmonie, voel je je niet onderdrukt, maar ben je gelukkig.